Wat
Tentoonstellingsproject over het missiewerk van de congregatie Societas Verbi Divini (SVD)
Waar
Missiehuis st Michaël in Steyl
Doel
Tonen dat mijn missie groter dan ik is
De bewoners van het Missiehuis St. Michaël organiseerden samen met kunstenaar/onderzoeker Krien Clevis de tentoonstelling STEYLER. In dit project verbeeldde Krien Clevis de missie van de bewoners, zowel vroeger als in het heden. Hiervoor benaderde zij de huidige SVD-ers en nam zij interviews af. Met de vraag “Wat is jouw missie? Kun je die in één zin samenvatten?” richtte Clevis zich tot de gemeenschap.
De multimediale tentoonstelling vond plaats in het kader van 150 jaar SVD en de overkoepelende manifestatie 150 jaar Kloosterdorp Steyl. Verschillende partijen in Steyl leverden hieraan een bijdrage. Samen met het Missiemuseum werden zes lezingen georganiseerd die het thema verder verdiepten.
De beelden werden ondersteund en verdiept door audio, film en tekst, waardoor een multimediale installatie ontstond. Transparantie, gelaagdheid en dialoog vormden hierbij de belangrijkste visuele principes. Samen maakten de verschillende beeldvormen de verandering van de missie door de tijd heen zichtbaar en ervaarbaar voor de bezoeker.
Steyler was een tentoonstelling over het leven en werk van de missionarissen van de congregatie Societas Verbi Divini (SVD) in Steyl. Het doel van het project was om het hart, de oorsprong en de achtergrond van het missiewerk van de Steyler zichtbaar te maken. Het project maakte inzichtelijk hoe broeders, paters en vrienden vroeger handelden en hoe zij vandaag te werk gingen. De perspectieven die hieruit voortkwamen, toonden een veranderende missie.
De missionarissen speelden zelf een belangrijke rol in dit project. Zij droegen bij aan de totstandkoming, zowel inhoudelijk als facilitair, en waren ook betrokken bij de uitvoering als gids en storyteller. Daarnaast werd in samenwerking met schoolkinderen uit Steyl en studenten kunst en kunsteducatie van de Kunstacademie Maastricht een educatieprogramma ontwikkeld, waarin dezelfde vraag centraal stond: “Wat is je missie?” De resultaten werden getoond in de Apostelzaal in de film Mijn missie is groter dan ik.
Met dit alles wilden de congregatie, Krien Clevis en de betrokken partners een bijdrage leveren aan een tijdsdocument voor de toekomst. De tentoonstelling maakte gebruik van foto’s, audio, tekst, video en objecten. Daarbij lag de nadruk op het kloosterdorp Steyl en zijn gemeenschappen als cultureel erfgoed: waardevol en voortdurend in verandering. Tegelijkertijd werden bezoekers onderdeel van een dialoog, doordat ook zij de vraag kregen voorgelegd: “Wat is mijn missie? Wat is mijn passie? Wat is mijn opdracht in deze wereld, hier en nu?”
Broeder Roland Scheid gaf aan dat men bij een tentoonstelling van een missiehuis doorgaans verhalen en foto’s uit verre landen verwachtte, zoals men dat gewend was. Ditmaal koos men echter bewust voor een andere insteek: de persoonlijke missie van de bewoners van een missiehuis in Nederland.
De vele persoonlijke ontmoetingen tussen de gemeenschap en bezoekers waren van grote betekenis. In deze gesprekken stond werkelijk contact centraal: kennismaken, naar elkaar luisteren, verhalen delen en elkaar verrijken.
Naar schatting bezochten 6000 mensen de tentoonstelling. Daarnaast werden circa 3000 gasten ontvangen in het huis en bij de extra activiteiten in het kader van 150 jaar Kloosterdorp Steyl.
Centraal stonden twee fotoseries met portretten van missionarissen: een historische reeks en een hedendaagse serie. Deze foto’s werden op glas geprint en ruimtelijk opgesteld, waardoor een transparant en bijna gelaagd beeld ontstond waarin verleden en heden letterlijk door elkaar heen zichtbaar werden.
De historische portretten toonden missionarissen in hun dagelijkse omgeving, vaak na hun actieve periode, en boden een ingetogen en reflectieve blik. Daartegenover stonden de recente portretten, waarin de huidige bewoners juist actief en in hun werkomgeving werden vastgelegd. Deze tegenstelling maakte de ontwikkeling en continuïteit van de missie visueel invoelbaar.
Daarnaast werd een selectie van historische glasnegatieven uit missiegebieden gepresenteerd, eveneens geprint op glas en getoond op originele lichttafels. Dit materiaal gaf inzicht in de blik van missionarissen op andere culturen en hun werk wereldwijd, en verbond het lokale verhaal van Steyl met een internationale context.
Een belangrijk visueel element was ook de grote lichtkast met een hedendaagse ‘missiestatie’, waarin het moederhuis en zijn bewoners als totaalbeeld werden gepresenteerd. Verder vulde een fotowand met zwart-witbeelden van oude ambachten het geheel aan, als verwijzing naar het materiële en immateriële erfgoed van de gemeenschap.
